სტამბოლი (Istanbul) - ქალაქი ლეგენდა, ქალაქი - ზღაპარი, რომელიც აერთებს ევროპასა და აზიას უნიკალური ხიდებით ოქროს რქისა და ბოსფორის მეშვეობით. სტამბოლმა კონტინენტები არა მხოლოდ გეოგრაფიულად დააკავშირა, არამედ იგი გახდა დიდი ცივილიზაციების ისტორიული მემკვიდერეობის გადაჯაჭვის ცენტრი.
ისტორია
1204 წლის აპრილში, ქალაქის ისტორიაში პირველად, ჯვაროსნებმა იგი შტურმით აიღეს და გაძარცვეს. 1261 წელს კი კონსტანტიპოლი კვლავ რომის მმართველობის ქვეშ მოექცა.
1453 წელს ქალაქი სულთან მეჰმედ II-მ დაიპყრო და ოსმალეთის იმპერიის დედაქალაქად გამოაცხადა, რომელიც გადაჭიმული იყო ალჟირიდან ბასრამდე და ბუდაპეშტიდან მექამდე. ქალაქი იღებს ახალ სახელს - სტამბოლს და ხდება არა მხოლოდ დიდებული იმპერიის „გული“, არამედ მთელი ისლამური სამყაროს ცენტრი.
ქალაქისთვის განსაკუთრებით მნიშვნალოვანი იყო სულეიმან I კანუნის (კანონმდებელი) მმართველობის წლები - იმპერიის ერთ - ერთი ყველაზე დიდი განმანათლებელი მმართველი და ბრწყინვალე მეთაური იყო. მისი მეფობისას ოსმალეთის იმპერიამ აყვავების აპოგეას მიაღწია, მნიშვნელოვნად გააფართოვა ტერიტორია, შემოიერთა ერაყი, ლიბია და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპა. სულეიმან I-ის სახელს უკავშირდება თურქეთის სულთნების დინასტიის ყველაზე რომანტიკული ისტორია, რომელიც იმდენად გასაოცარია, რომ თითქოს იგი უბრალოდ მითია, ლეგენდა ძლიერი მმართველისა და სლავი ტყვე ქალის სიყვარულზე.
მისი წარმომავლობა დაზუსტებით უცნობია, ისტორიამ არ შემოგვინახა მისი ნამდვილი სახელი, და ჩვენ ვიცნობთ მას, როგორს ლეგენდარულ როქსოლანს, სიყვარული, რომელიც სულთანმა მთელი ცხოვრება გულით ატარა. მისი სიკვდილის შემდეგ კი, საყვარელი მეუღლის ხსოვნისათვის, სულეიმანმა ბრძანა საფლავის იმ ადგილზე გადატანა, სადაც წესით თვით სულთანი უნდა დაემარხათ - სულეიმანის მეჩეთის ბაღში.
სულეიმანის მეფობის პერიოდში ხდება დიდებული არქიტექტორის, კოჯი მიმარა სინანის შემოქმედების აყვავება, რომელმაც 360 ნაგებობა ააშენა, მათ შორის 84 მეჩეთი, XVIII საუკუნემდე სტამბოლში იზრდებოდა დიდებული მეჩეთების, მედრესების და სასახლეების კომპლექსების რიცხვი. უფრო და უფრო იგრძნობა ევროპული სტილის ბაროკოსა და როკოკოს გავლენა.
XIX საუკუნის დასასრულს - XX საუკუნის დასაწყისში ოსმალეთის იმპერიამ დაშლა დაიწყო. ნაციონალურ - განმათავისუფლებელი მოძრაობის გამარჯვების შემდეგ, მუსტაფა ქემალის მეთაურობით, გაუქმდა სასულთნო და ქვეყანა რესპუბლიკად გამოცხადდა, რომლის დედაქალაქი გახდა ანკარა თუმცა მისი მთავარ ქალაქად გამოცხადებამ სტამბოლს არ დაუკარგა თავისი მნიშვნელობა. ამჟამად იგი თურქეთის უმსხვილესი ინდუსტრიული და კომერციული ცენტრია, რომელმაც შეინარჩუნა ღია ცის ქვეშ ქალაქი - მუზეუმის უნიკალური გარეგნობა, სადაც ყოველწრიულად მილიონი ტურისტი მიედინება.
