ისტორიული ცნობები
საბერძნეთი - მითების და ლეგენდების სამშობლოა, ევროპული კულტურის აკვანი. ჯერ კიდევ ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე პირველ ათასწლეულში, მისი ტერიტორია გაყოფილი იყო მაღალგანვითარებულ ქალაქ - სახელმწიფოებს შორის. მოგვიანებით ის შედიოდა რომის იმპერიის შემადგენლობაში, იყო აღმოსავლეთში ახლადმოსული ქრისტიანობის საყრდენი, მოგვინებით მართავდნენ ვენეციელი მმართველები, შემდეგ თურქები.
1831 წელს საბერძნეთმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა, ხოლო 1981 წელს შევიდა ევროკავშირში. საბერძნეთში არის იუნესკოს დაცვის ქვეშ მყოფი 17 ობიექტი, როგორებიცაა: ათენის აკროპოლისი, მეტეორას მონასტრები, ძველი ქალაქი კორფუ, ათონის მთა, ძველი ქალაქის - დელფის ნანგრევები და სხვანი.
ენა და რელიგია
ქვეყნის სახელწიფო ენა - ბერძნული. სასტუმროებსა და დიდ მაღაზიებში პერსონალი კარგად საუბრობს ინგლისურ, ზოგჯერ გერმანულ და ფრანგულ ენებზე. საბერძნეთის მოსახლეობის 98% ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესიის მრევლია.
სამზარეულო
ბერძნული სამზარეულო მარტივი, ჯანსაღი და გემრიელია: ახლად დაჭერილი თევზი, საოჯახო წარმოების ყველი, არატკბილი იოგურტი, ველური მწვანილი, უგემრიელესი ზეთისხილი და, რაღა თქმა უნდა, ზეითუნის ზეთი. ბერძნულ სამზარეულოშო ფართოდ გამოიყენება ამ ნაყოფიერი მიწის ახალი ბოსტნეული და ხილი: ტკბილი პომიდორი, გრძელი მწვანე წიწაკა, მჟავე ლიმონი, ქორფა ყაბაყი და ბადრიჯანი, წვნიანი ნესვი, ყურძენი და ლეღვი.
გასაკვირი არ არის, რომ ადგილობრივი სამზარეულოს სიმბოლოა ბერძნული სალათი და ოჯახის ღვინო. ხორცი - ჩვეულებრივ ცხვრის ან ღორის - ბერძნულ სამზარეულოში გვხვდება ჩაშუშული, გამომცხვარი ან მწვადის სახით. ქვეყანაში კვების ობიექტის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა საოჯახო ტავერნა, რომელსაც, ხშირად, მეგობრული, დიდი ოჯახი მართავს. პოპულარულია ბერძნული სწრაფი კვების "კერძი" - გიროსი, რომლის ძირითადი კომპონენტია ხორბლის ფქვილით დამზადებული უსაფუარო ბლითი - პიტა. მას გრილზე ამზადებენ ორივე მხრიდან, შემდეგ კი ჭრიან ისე, რომ მიიღონ ‘’ ჯიბე’’ და ავსებენ დაჭრილი ბოსტნეულითა და მომზადებული ხორცის ნაჭრებით, ბოლოს კი ამატებენ ბერძნულ იოგურტს.
ტრანსპორტი
ქვეყანაში ფუნქციონირებს სატრანსპორტო კომპანია - KTEL, რომელიც კონტროლირდება სახელმწიფოს მიერ და მგზავრებს კომფორტულ პირობებს სთავაზობს მოგზაურობისთვის. ბილეთების შეძენა შესაძლებელია გაზეთების ჯიხურებში. ჯარიმა უბილეთოდ მგზავრობისთვის საკმაოდ მაღალია. გზის პირას და ასევე სპეციალურ გაჩერებებზე შესაძლებელია ტაქსის დაქირავება, მგზავრობის ღირებულება განისაზღვრება ფიქსირებული ტარიფით ან მრიცხველის ჩვენების მიხედვით.
ღამის საათებში (შუაღამიდან - დილის ხუთ საათამდე) და სადღესასწაულო დღეებში მოქმედებს ორმაგი ტარიფი. კუნძულებს შორის გადაადგილება შესაძლებელია ბორანის მეშვეობით. ადგილობრივი ავიასფერო საკმაოდ განვითარებულია და ყველა დიდ კუნძულზე არის აეროდრომი. რკინიგზის სადგურებზე, აეროპორტებში , დიდ ქსელურ სასტუმროებსა და გაქირავების კომპანიებში შესაძლებელია ავტომანქანის დაქირავება. მანქანების გაქირავების სერვისს უზრუნველჰოფს როგორც საერთაშორისო, ისე ადგილობრივი კომპანიები. მანქანის ქირაობისათბის ძირითადი პირობებია - მართვის საერთაშორისო მოწმობა, ტარების გამოცდილება არანაკლებ ერთი წელისა და 21 წლის ზემოთ ასაკი. მაგისტრალებზე მაქსიმალური დასაშვები სიჩქარეა 120 კმ/სთ, დასახლებულ პუნქტებში კი- 50 კმ/სთ.
დღესასწაულები
საბერძნეთში ბევრი რელიგიური და სახელმწიფო დღესასწაულია, კარნავალების სეზონია - თებერვლი - მარტი. ამ პერიოდებში იმართება ქუჩის წარმოდგენები, მუსიკისა და ხალხური ცეკვების შოუები. ეს პერიოდი სავსეა მხიარულებით და საზეიმო ატმოსფეროთი. საბერძნეთის მართლმადიდებლური ეკლესია იყენებს გრიგორიანულ კალენდარს, ამიტომ ზოგი რელიგიური დღესასწაული შესაძლოა განსხვავებულ დროს აღინიშნებოდეს სხვა ქვეყნებთან შედარებით, მაგალითად საქართველოსთან. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი არასამუშაო დღეებია:
- 1 იანვარი - ახალი წლის პირველი დღე, ასევე წმინდა ვასილის დღე, ბერძნების მიერ ეს პატივსაცემი წმინდანი ითვლება ღარიბთა მფარველად.
- 6 იანვარი – ნათლისღება. დღესასწაულს ხშირად უწოდებენ "Φώτα" (ფოტა), რაც ნიშნავს „ნათელს“ და უკავშირდება წყლის კურთხევის ტრადიციას.
- 8 იანვარი – "Gynaikokratia / Γυναικοκρατία" - ეს არის დღესასწაული, როდესაც ქალბატონებს ენიჭებათ პრიორიტეტი როგორც სახლში, ისე საზოგადოებაში. ისინი დასასვენებლად მიდიან, სტუმრობენ კაფეებსა და რესტორნებს, ხოლო მამაკაცები მათ სასარგებლოდ ასრულებენ საყოფაცხოვრებო ან სხვა ყოველდღიურ მოვალეობებს. დღევანდელი ტრადიცია წარმოადგენს საბერძნეთის ხალხურ, მხიარულ რიტუალს ახალი წლის დასაწყისში.
- 25 მარტი - საბერძნეთის დამოუკიდებლობის დღე.
- აღდგომა (მარტი–აპრილი) –საბერძნეთის ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური დღესასწაული. ბერძნები მარხულობენ, შაბათ საღამოს ტაძრებში იწყება საღვთო მსახურება, შუაღამისას კი მთელი ქვეყანა უხმობს ერთმანეთს: „Χριστός Ανέστη!“ ("ქრისტე აღდგა") – "Αληθώς Ανέστη!" ("ჭეშმარიტად აღდგა!").
- 1 მაისი - შრომის დღე.
- ღამე 23 - დან 24 ივნისზე - ზაფხულის სეზონის შუა ღამეა, სიყვარულის ჯადოსნური დღესასწაულია.
- 15 აგვისტო - ღვთისმშობლის მიძინების დღე.
- 26 ოქტომბერი - წმინდა დიმიტრის დღე. ის ქალაქ სალონიკის მფარველი წმინდანია.სალონიკის მკვიდრები პატივს მიაგებენ წმინდანს საზეიმო ლიტურგიებით და ადგილობრივი ფესტივალებით.
- 25 დეკემბერი - იესო ქრისტეს შობა. ტრადიციულად ამ დღესასწაულზე მზადდება δόλμαδες (დოლმადესი) –, რომელიც სიმბოლურად ასახავს ქრისტეს დაბადებას. დღესასწაულს ახლავს საზეიმო ლიტურგიები, ოჯახური შეკრებები და სუფრის მომზადება.
საგანგებო სამსახურების ტელეფონის ნომრები
- პოლიცია – 100
- სასწრაფო დახმარება – 166
- სახანძრო – 199
- მორიგე აფთიაქები – 107
- მორიგე საავადმყოფოები – 106
- ტურისტული პოლიცია – 171
სამედიცინო მომსახურება
ყველა სამედიცინო მომსახურება საბერძნეთში ფასიანია. თუ თქვენ დაგჭირდებათ ექიმის მომსახურება - ისარგებლეთ სამოგზაურო დაზღვევით, რომელიც გადმოგეცათ ტურისტული პაკეტის შეძენისას.
სასარგებლო რეკომენდაციები საბერძნეთში
- მშვიდი მიდგომა – ბერძნები მშვიდი და ნელი ხალხია; აქ ყველაფერი ხდება – ნელა და მსუბუქი ტემპით. ნუ დაელოდებით სწრაფ მომსახურებას ან უზუსტეს პუნქტუალობას.
- "ავარიო" ("Avario") ნიშნავს უარს – თუ ბერძენი გპირდება რაიმეს და ამბობს "ავარიო", ეს ჩვეულებრივ თავაზიანი უარია ან ნიშნავს, რომ საქმე შეიძლება გაურკვეველი დროით გადაიდოს.
- პატივისცემა მოხუცების მიმართ – მოხუცების მიმართ ყოველთვის იყავით თავაზიანი.
- როცა საბერძნეთზე საუბრობთ – ნუ აკრიტიკებთ ღიად ქვეყანას; ბერძნები ხშირად აკრიტიკებენ თავიანთ ქვეყანას, მაგრამ უცხოელთა მხრიდან კრიტიკას ვერ იტანენ.
- განწყობა და ქცევა – იურთიერთეთ მეგობრულად და თავაზიანად. ბერძნებს არ უყვართ ცივი ან ამპარტავანი ადამიანები.
- მონასტრების მონახულება – მონასტრებში შედით გრძელი სამოსით ან გამოიყენეთ მონასტრის შესასვლელთან სპეციალური მოსასხამები.
- ნანგრევები და არტეფაქტები – აკრძალულია მარმარილოს ნამსხვრევების ან სხვა ნანგრევების წაღება; ეს სისხლის სამართლის დანაშაულია.
