აგრა

აგრა - მოგოლების იმპერიის უძველესი დედაქალაქი, რომელიც ცნობილია თაჯ-მაჰალით. აგრას უმეტესი ნაწილი მდებარეობს მდინარე იამუნას დასავლეთ ნაპირზე, ცენტრში არის აგრა ფორტი და თაჯ-მაჰალი. აგრა დაარსდა მე - XV საუკუნეში.

1526 წელს ბაბურმა დაიპყრო აგრა. მე - XVI საუკუნის მეორე ნახევარში, აგრა გახდა მოგოლების იმპერიის დედაქალაქი და დაიწყო აყვავების ეპოქა.

წითელი ფორტი (აგრას ფორტი) — მოგოლების დიადი ეპოქის დროინდელი, ისტორიული ციტადელი, რომელიც იყო მმართველთა რეზიდენცია მოგოლების იმპერიის პერიოდში.

პერიმეტრი შემოსაზღვრულია წითელი კედლით, რამაც განაპირობა ფორტის დასახელება, რომლის სიგრძეც 2500 მეტრია. კედლის სიმაღლე მერყეობს 16 მეტრამდე მდინარე იამუნას მხრიდან, ქალაქის მხრიდან კი 33 მეტრამდე. ფორტი მდინარე იამუნას ზემოთ მდებარეობს, თაჯ-მაჰალიდან მხოლოდ 2,5 კილომეტრში. 1983 წელს წითელი ციხე შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. წითელი ციხის ტერიტორიის ნაწილი დღეს სამხედრო მიზნებისთვის გამოიყენება და ვიზიტორებისთვის მიუწვდომელია. ციხის მშენებლობა დაიწყო 1565 წელს, აქბარ დიდის ინიციატივით, რომელმაც დედაქალაქი დელიდან აგრაში გადაიტანა. უკვე 1571 წელს ციხე მთლიანად შემოსაზღვრული იყო კედლით. აქბარის მემკვიდრეებმა, პირველ რიგში შაჰ-ჯაჰანმა, გააფართოეს ციხე მე – XVII საუკუნის დასაწყისში. აქბარის მეფობის დროს უპირატესობა ენიჭებოდა წითელ ქვიშაქვას მარმარილოს ელემენტებით. შაჰ-ჯაჰანის დროს, თეთრი მარმარილო, ოქროს და ძვირფასი ქვებისგან ნახატებით, სამშენებლო მასალად გამოიყენებოდა.

აგრა სურათი-1

იტიმად - უდ - დაულა

იტიმად - უდ - დაულა მოგოლების არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ აგრაში. ადგილობრივები ამ ისტორიულ კომპლექსს "პატარა თაჯ-მაჰალს" უწოდებენ.

მავზოლეუმი აშენდა პადიშაჰ ჯაჰანჯირის მთავარი მეუღლის, ნურ-ჯაჰანის, ბრძანებით. მირზა გიას-ბეგი იყო ნურ-ჯაჰანისა და ასაფ-ხანის მამა და მუმთაზ მაჰალის პაპა, რომლისთვისაც მისმა მეუღლემ პადიშაჰ შაჰ-ჯაჰან I- მა ააშენა მსოფლიოში ცნობილი ტაჯ მაჰალი.

შენობის გაფორმებაში, როგორც შიგნით, ასევე მის გარეთ, ძვირფასი ქვები და ოქრო გამოიყენებოდა. ამ არქიტექტურული კომპლექსის გამორჩეული თვისება იყო მავზოლეუმის ძირითადი შენობის მშენებლობაში თეთრი მარმარილოს გამოყენება წითელი ქვიშაქვის ტრადიციულ გამოყენებასთან ერთად.

არქიტექტურული კომპლექსი მოიცავს ოთხ შენობას, მავზოლეუმის ცენტრალურ შენობას, თეთრი მარმარილოს ოთხ მინარეთს და პარკის ტერიტორიას. კომპლექსი მდებარეობს მდინარე იამუნას სანაპიროზე.